Публикување

ИЗДАВАЧКА ДЕЈНОСТ

Публикувањето архивска граѓа и научно-информативни средства претставува важна функција на Државниот архив на Република Северна Македонија. Објавувањето документи е логичен завршеток на претходниот архивистички труд во Архивот. Со тоа на документите им се овозможува да заживеат еден нов живот и да ги ползува широк круг корисници. Врз основа на публикуваните документи се подготвуваат историографски и други трудови со поголема фактографска и историска вредност. На тој начин архивската граѓа подобро се заштитува (се користат изданијата, а не оригиналата граѓа).

Државниот архив на Република Северна Македонија подолго време се ориентирал кон објавување архивска граѓа што е од значење за историјата на македонскиот народ и Македонија и за таа цел презел обемни архивски истражувања во странство. Со тоа се настојува да се докомплетираат фондовските празнини. Публикуваните документи фрлаат дополнителна светлина за некои теми, настани и личности што се од значење за македонската историја.

Во Државниот архив на Република Северна Македонија претежно се издаваат публикации „за поширок круг научни работници и истражувачи, со цел да се задоволат потребите од верна репродукција на оригиналот, но и за јасност и разбирливост на текстот“. Тоа се критериуми што се сметаат за општоприфатени во светот.

Зборниците на документи се издаваат во превод на македонски јазик (ако се пишувани на странски јазици) или со транскрипција или факсимили, и со кратка содржина на документот (регест), прикажани според хронолошкиот принцип, со соодветен научен апарат (фусноти и сл.) и со индекси за личните и географските имиња. Во научната апаратура се објаснуваат поимите и термините, се разјаснуваат спорните места итн.

Преведените документи се публикуваат на македонски литературен јазик и со современа интерпункција. Таму каде што документите се објавуваат во транскрипција, се задржуваат правописните карактеристики и интерпункцијата на оригиналот. Во сите зборници на документи воведот и регестите се преведуваат на еден од светските јазици. Покрај овие општи правила, секоја едиција има и некои свои специфичности.

Со издавање на документи Државниот архив започнал уште во 1963 година. Врз публикувањето документи се ангажираат надворешни научни работници и архивисти од Архивот.

Како резултат на интензивната и континуирана издавачка дејност, Архивот издаде повеќе едиции и одделни изданија што се содржани во Каталогот на публикации на Државниот архив на Република Северна Македонија.

2026