Паралелно со изградувањето на Република Македонија, изгра­ду­вани се архивската служба и архивското зако­но­давство. Во периодот 1945-1971 год. пре­овладува сојузното архивско право над репуб­лич­кото. Првиот поз­начаен пропис е Законот за државните архиви од 1951 год., врз основа на кој се формираат Др­жав­ниот ар­хив на НР Македонија и 9 око­лиски ар­хиви. Во 1965 год. е до­не­сен Законот за архив­ска­та граѓа и ар­хи­вите, според кој Др­жав­ниот архив се пре­и­менува во Архив на Ма­ке­до­нија, а околиските архиви во историски (меѓу­оп­ш­тин­ски) архиви. Со овој пропис добро се регулирани прашањата: об­в­рс­ки на има­те­лите; надлежности на архивите; предавање, откуп и ко­рис­те­ње на архивската граѓа и сл. Во 1968 и во 1975 год. се донесени две упат­ства, со кои значително е унапредена прак­тиката на одбирањето и еви­ден­­тирањето на ар­хив­с­ка­та граѓа кај има­те­лите.

Во 1973 год. е донесен Законот за архивската дејност. Со него се до­раз­­­­ви­ва архивското законодавство, кое добива европски лик. Врз основа на За­конот, во 1977 год. се донесени Уредба и Упатство за канцелариско и ар­хив­ско работење на имателите. Како одраз на уставните реформи во Југославија и во Македонија, ар­хив­­ското за­конодавство на СР Македонија целосно се осамостојува и за­си­лено се раз­вива.

Паралелно со осамостојувањето на Република Маке­до­нија се изгра­ду­ва и современо архивско законодавство. Во 1990 год. е донесен За­­конот за архивската граѓа (изменет и дополнет во 1995 год.). Овој про­пис и денес е во сила. Во согласност со Законот, извршени се следниве про­ме­ни: по­добрен е статусот на архивската граѓа; Државниот архив на Ре­пуб­лика Ма­кедонија се трансформира во интегрирана управна орга­ни­за­ција со 9 под­рачни од­де­ленија, кои го губат својството на правно лице; вос­­­поставени се един­ствено управување, финансирање и кадровска по­ли­тика; создадена е ар­хив­ска инспекција. Имателите се должни да вр­шат редовно одбирање и еви­ден­­тирање на архивската граѓа и во таква состојба да му ја пре­даваат на Архивот. Оп­ш­тите рокови за предавање на гра­ѓата и за неј­зи­ната достапност се 20 год. по создавањето. Со тоа Р Македонија се вбро­­ју­ва меѓу полибералните зем­­ји.

Врз основа на Законот, во периодот 1996-2005 год. се донесени не­кол­ку уред­би и упатства, со кои се регулираат следниве прашања: кан­це­ла­­­рис­кото и ар­хив­ското работење на има­телите; заштитата на граѓата во во­ена и вонредна сос­­тојба; про­должените рокови за достапност и ко­рис­тење на граѓата; ме­­то­­дологијата на стручната работа во орга­ни­за­ци­оните еди­­ници на Архивот итн.

Основна карактеристика на македонското архивско право е што прет­ставува разработен и заокружен нормативен систем. Архивското за­ко­­нодавство значително влијаело и влијае врз уна­пре­дувањето на ар­­хивска­та прак­тика, како кај имателите така и во Др­жав­ниот ар­­хив. Тоа денес ги сле­ди светските тен­денциии, особено во поглед на ме­ѓународните архи­вис­­тички стандарди и електронската граѓа.